"Wątpliwość" u Jandy

W najbliższą sobotę w teatrze Krystyny Jandy premiera "Wątpliwości" Johna Patricka Shanleya w reżyserii Piotra Cieplaka. Sztuka jest przestrogą dla wszystkich tych, którzy dają się zwieść emocjom i za szybko ferują wyroki.

Amerykański dramatopisarz John Patrick Shanley jest dobrze znany polskim widzom jako autor scenariuszy do hollywoodzkich filmów. Ma nawet na swoim koncie statuetkę Oscara, którą otrzymał za scenariusz do przebojowej komedii romantycznej "Wpływ księżyca" z Cher i Nicolasem Cage'em. Napisał również scenariusz do filmu "Alive, dramat w Andach" z Johnem Malkovichem w roli głównej.

"Wątpliwość" nie doczekała się jeszcze ekranizacji, ale autor otrzymał za nią w 2005 roku Nagrodę Pulitzera. Dużym powodzeniem cieszyła się także jej inscenizacja na Broadwayu. Jest to bowiem sztuka napisana z wyjątkowym wyczuciem teatru, pełna błyskotliwych dialogów i dająca aktorom możliwość stworzenia pełnokrwistych i wielowymiarowych postaci.

Przede wszystkim jednak dotyczy aktualnej, także dla polskiego widza, problematyki. W epoce teczek, agentów, skandali i wzajemnych oskarżeń pytania o to, na jakiej postawie można ferować wyroki i oceniać drugiego człowieka, brzmią wyjątkowo świeżo.

Akcja "Wątpliwości" rozgrywa się w szkolę katolickiej w Bronksie. Ścierają się tu dwie przeciwstawnie osobowości, które mają zupełnie odmienny pogląd na wychowanie młodzieży. Apodyktyczna dyrektorka - siostra Alojzyna, uważa, że efekty mogą przynieść tylko żelazna dyscyplina i przestrzeganie zasad. Ojciec Flynn wciela w życie zupełnie inny model nauczania. Zamiast karać i grozić, woli przyjaźnić się z uczniami. To nie może się podobać pryncypialnej Alojzynie. Gdy dowiaduje się o nieformalnych spotkaniach księdza z uczniami, zaczyna go podejrzewać o molestowanie wychowanków. Myli się jednak ten, komu się wydaje, że rozstrzygnięcie będzie szybkie, łatwe i bezproblemowe. Okazuje się bowiem, że ksiądz nie jest tak sympatyczny i dobrotliwy, jak to się z początku wydawało. Prawdziwym tematem sztuki nie jest jednak rozstrzyganie o winie lub niewinności, lecz łatwość z jaką my, widzowie, zmieniamy się w prokuratorów. Że wystarczy okruch, jedna niewinna sugestia, by wydać wyrok. Dowiadujemy się, jakim piekłem może być plotka, obmowa, a jakim wyzwaniem i próbą - prostolinijność i obdarzenie drugiego człowieka zaufaniem.