FUNDACJA KRYSTYNY JANDY NA RZECZ KULTURY TEATR POLONIA OCH-TEATR

Janusz Gajos

Ukończył Państwową Wyższą Szkołę Filmową i Teatralną w Łodzi. Na ekranie debiutował w filmie „Panienka z okienka” M. Kaniewskiej. Jeszcze w czasie studiów zagrał główną rolę w serialu telewizyjnym „Czterej pancerni i pies”. Olbrzymia popularność serialu na długo zaważyła na karierze Gajosa. Masowa widownia na wiele lat skojarzyła jego osobę z postacią czołgisty Janka Kosa. Stąd niechętnie powierzano Gajosowi role, które pozwoliłyby w pełni ukazać zawodowe możliwości i przełamać ograniczenia przypisanej mu etykietki. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych grał zatem w kinie postacie drugoplanowe lub epizodyczne, często urzędników partyjnych, działaczy lub prominentów. Wyjątkową na tym tle i docenioną rolę zagrał w „Milionerze” S. Szyszki; dwie następne kreacje, już na progu lat osiemdziesiątych, w „Wahadełku” F. Bajona i „Przesłuchaniu” R. Bugajskiego – wszystkie nagrodzone jako główne role męskie na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku. Jednocześnie intensywnie pracował w teatrach w Łodzi i w Warszawie (m.in. Komedia, Polski, Dramatyczny, Powszechny) oraz w Teatrze TV, gdzie stworzył szereg znakomitych kreacji. Należała do nich rola w „Opowieściach Hollywoodu” C.H. Hamptona w reżyserii K. Kutza, którą uznaje się dziś za przełomową w karierze Gajosa. Usytuowała ona artystę w aktorskiej czołówce i uwolniła go ostatecznie od stereotypowych obciążeń poprzednich lat. W kinie analogiczne znaczenie zyskała kreacja w „Ucieczce z kina Wolność” W. Marczewskiego, gdzie zagrał cenzora dokonującego rozrachunku z własnym sumieniem pod wpływem „buntu” postaci ekranowych. Rola ta przyniosła mu kolejną nagrodę na Festiwalu Filmowym w Gdyni. W latach dziewięćdziesiątych i na przełomie wieków Gajos osiągnął pozycję jednego z najlepszych i najbardziej popularnych aktorów – m.in. po kreacjach u A. Wajdy: „Bigda idzie!” (rola tytułowa, Teatr TV) i „Zemsta” (Cześnik), w filmie telewizyjnym J. Morgensterna „Żółty szalik” oraz „Jasminum” J. J. Kolskiego - co potwierdzały liczne nagrody oraz wygrywane plebiscyty publiczności. Janusz Gajos pracuje w teatrze, filmie i telewizji, swobodnie poruszając się zarówno w obszarze kina artystycznego, współpracując z wybitnymi reżyserami, jak również występując w popularnych gatunkach filmowych. Od 2003 r. jest aktorem Teatru Narodowego w Warszawie. Jest również profesorem na wydziale aktorskim w PWSFTviT im. L.Schillera w Łodzi.